Archive for the 'Βιβλιοκριτική' Category

10
Σεπτ.
10

Ο Βέρθερος του Γκαίτε

Στο τέλος της δημοσίευσης θα βρείτε μια μικρή βιογραφία για τον Γκαίτε και το έργο του (και όχι μόνο το λογοτεχνικό).

«Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου» ήρθε στα χέρια μου ύστερα από προτροπή μιας φίλης πάνω σε μία συζήτησή μας για ανεκπλήρωτους έρωτες, λάθη, εγωισμούς και ανυπόμονες αγάπες, που μας σημάδεψαν. Το τέλος όλων τους μας αφήνει πάντα ανοιχτές πληγές που όσο και αν προσπαθούμε να το αρνηθούμε στον εαυτό μας, τις θάβουμε όσο πιο βαθιά μπορούμε ξέροντας όμως το γιατί βρίσκονται ακόμα μέσα μας. Η απάντηση είναι απλή. Βρίσκονται εκεί γιατί ποτέ δεν μπορέσαμε να δεχτούμε την ήττα μας, εξιδανικεύοντας τον άλλο, σε βαθμό απωθημένου που δεν εκπληρώθηκε ποτέ. Όλη αυτή όμως η «ανοησία», μας οδηγεί τελικά στο να βρούμε κομμάτια ενός δυνατότερου, ενός μεγαλύτερου εαυτού που μας έφερε στο σήμερα και μας όρισε, γεννημένος μέσα από την απόρριψη και την απώλεια. Tο παρακάτω κείμενο λοιπόν γράφεται για να ξορκίσω τους δικούς μου δαίμονες και ύστερα του αιώνιου «Βέρθερου», καθώς αποτελεί μια προσωπική αναφορά και όχι εκτενή έρευνα, πάνω στο αριστούργημα του Γκαίτε.

«Ο Βέρθερος» είναι ένα επιστολογραφικό μυθιστόρημα, γεμάτο λυρισμό, ορμώμενο όμως από πραγματικά γεγονότα που ενέπνευσαν τον συγγραφέα ώστε να ξετυλίξει μπροστά στα μάτια του αναγνώστη την αλήθεια του, γράφοντας ίσως βιωματικά και συγχρόνως αποστασιοποιημένος από ανθρώπους και καταστάσεις που σημάδεψαν τη πορεία της ζωής του. Έτσι ο Γκαίτε δημιούργησε ένα εσωτερικά σπαρακτικό ψυχογράφημα της ανθρώπινης προσωπικότητας, καλώντας τον ήρωα του να εξαλείψει τα όρια της φαντασίας του, προκαλώντας παράλληλες αντιδράσεις στους γύρω του και κυρίως στον ίδιο του τον εαυτό, πληρώνοντας το τίμημα της άρνησης με τον πιο τραγικό τρόπο. Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Ο Βέρθερος του Γκαίτε’

18
Ιαν.
10

Η επιστήμη ως κοινωνικό προϊόν και το κοινωνικό προϊόν της επιστήμης

(Μια συνοπτική κριτική/αποτίμηση των βιβλίων και της σκέψης του R. Lewontin)

Συνιστά μέγα λάθος και όχι δίχως θετικιστικές προκαταλήψεις η αντιμετώπιση του Μαρξισμού ως «καθαρού εργαλείου» ανάλυσης της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης. Κάθε φορά που διαπράττουμε αυτό το λάθος λησμονούμε πως ο Μαρξισμός αποδίδει στην κοινωνία μια δυναμική διαλεκτή μεταβολής η οποία βρίσκεται σε υλική ενότητα – αν και η ενότητα εμπεριέχει τη διαφορά – με τη δυναμική διαλεκτική μεταβολής στη Φύση.

Ο Richard Lewontin (γενετιστής, εξελικτικός βιολόγος & στατιστικός) υποστηρίζει με μια ιδιαίτερη αποφασιστικότητα που δεν απορρέει από τη μονοτονία του πεισματωμένου θράσους πως κοινωνία και επιστήμη αλληλοδιεισδύουν η μία μέσα στην άλλη με έναν πολύπλοκο και σχεδόν περίτεχνο τρόπο και πως η άρνηση αυτής της σχέσης αλληλοδιείσδυσης αποτελεί από μόνη της μια πολιτική πρακτική. Κατά τη διάρκεια των κοινωνικών εκρήξεων στο Los Angeles το 1992 ο Lewontin, θέλοντας να σαρκάσει και να ειρωνευτεί τις απόψεις των M.M. E. καθώς και τις αντιλήψεις διάφορων εξ επαγγέλματος κοινωνιολόγων, έλεγε πως ο μαύρος πληθυσμός εξεγείρεται λόγω των εξεγερθεισών του γονιδίων ή και ακόμα επειδή οι εγκέφαλοί τους παρουσιάζουν κάποιες νευρολογικές βλάβες που καθιστούν τα άτομα εξεγερθέντα. Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Η επιστήμη ως κοινωνικό προϊόν και το κοινωνικό προϊόν της επιστήμης’

13
Ιαν.
10

Πόλεμος και εθνοκάθαρση

«Σαν έφεξε, βάρεσε η σάλπιγγα συναγερμό πάνου απ’ το χαμηλό λασπωμένο λοφάκι του χωριού. Εκεί μαζεύτηκαν όλοι οι αιχμάλωτοι άντρες και κατόπι ντουφεκίστηκαν. Κάθε ενωμοτία έστηνε αντίκρυ της πεντέξη και τους θέριζε. Βρέθηκα αντίκρυ στο γέρο. Είχε μερικές μελανιές στο πατριαρχικό του πρόσωπο και ψιθύριζε ολοένα προσευχές. Τα μεταξωτά του γένια ανέμιζαν απαλά στον αγέρα. Το πιο μεγάλο καλό που θα μπορούσα να του κάνω ήταν να τον σκοτώσω αμέσως και τελειωτικά, για να μην τυραγνιέται σα μερικούς που σπάραζαν σαν τα βουβάλια χτυπώντας τις απαλάμες στο χώμα. Είχαμε κάτι θαυμάσια μάνλιχερ τότες, ολοκαίνουργα, λαφριά κι ευθύβολα, που βαρούσες πεντάρα με δαύτα. Τόνε σημάδεψα στο κούτελο, ανάμεσα στα ολάσπρα φρύδια του. Σήκωσε απάνω μου τα γαλανά μάτια του και με κοίταξε γαλήνια. Θαρρείς πως ένιωσε την οπτική σκοπευτική μου γραμμή ν’ ακουμπά σαν κάτι στερεό πάνου στο κούτελο του.

Τράβηξα τη σκαντάλη και σωριάστηκε μονοκόμματα σαν αστραποκαμμένος στη λάσπη. Μια ψιλή κόκκινη κορδελίτσα κύλισε απ’ το κούτελο του πάνου στο ήσυχο πρόσωπο, και λεκέδιασε τα χιόνια της γενειάδας του.

Σαν τέλειωσαν οι εχτελέσεις ανοίχτηκε το τζαμί για νάβγουνε τα μαντρισμένα γυναικόπαιδα. Κατόπι βάλθηκε φωτιά στο χωριό. Οι φαντάροι τρέχανε με γκαζοτενεκέδες και περεχούσανε πετρέλαιο τα σπίτια. […]

Ξεκινήσαμε να φύγουμε. Ξαφνικά μες από ένα σοκάκι χύμηξαν, ένα ξεφρενιασμένο πλήθος, τα μωρά και οι γυναίκες που είχανε κλεισμένες μες το τζαμί και τις ξαπολύκανε. Ούρλιαξαν και τρέχανε προς τα πτώματα. Ήτανε χωρίς γιασμάκ, ξεστηθωμένες σαν άγριες μαινάδες. Τα μάτια τους ήτανε τεράστια ανοιγμένα απ’ την τρομάρα και τα μαλλιά τους πετούσανε πίσω σα μαύρα ζωντανεμένα σερπετά. Τρέχανε προς το λόφο, μες απ’ το γλιστερό καλντερίμι του χωριού, για να ψάξουνε μες τα στρωμένα κουφάρια να γνωρίσουνε τους δικούς τους.

Από τότες χρόνια πέρασαν και διαβαίνουν ολοένα. Όμως μέσα μου κάθεται μια κρύα γαλάζια ματιά. Τη νιώθω που απόμεινε μέσα μου ακίνητη, στυλωμένη και αθάνατη. Ζει και κυκλοφορεί μέσα στο αίμα μου, σα μόλεμα και σα μαράζι. Και θαρρώ πως μόνο μαζί με την ψυχή μου θα φύγει από πάνω μου». Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Πόλεμος και εθνοκάθαρση’

07
Ιαν.
10

Νεοφιλελευθερισμός: μια ιστορική αναδρομή

Πρόσφατα κυκλοφόρησε το σπουδαίο (και εξαιρετικά χρήσιμο) βιβλίο του Ιγνάσιο Ραμονέ, Το απόλυτο Κράχ, η κρίση του αιώνα και η ανασυγκρότηση του μέλλοντος, εκδόσεις του εικοστού πρώτου. Το βιβλίο είναι γραμμένο με έναν τρόπο που εκτιμώ πάρα πολύ. Ενώ το θέμα είναι κάπως εξειδικευμένο, αφορά την παγκόσμια οικονομία και τις προοπτικές της, εντούτοις είναι απλά (αλλά όχι απλοϊκά) γραμμένο, κατανοητό και από όσους δεν κατέχουν γνώσεις οικονομίας, ενώ είναι περιεκτικό, μόλις 151 σελίδες κειμένου.

Στο βιβλίο γίνεται περιοδολόγηση του νεοφιλελεύθερου σταδίου του σύγχρονου καπιταλισμού. Μας δίνεται, λοιπόν, μια καλή ευκαιρία να θυμηθούμε την πορεία του καπιταλισμού τα τελευταία τριάντα χρόνια μέχρι και τη σημερινή παγκόσμια οικονομική κρίση. Όλες οι πληροφορίες και τα στοιχεία που θα αναφερθούν από δω και στο εξής προέρχονται από το βιβλίο του Ραμονέ. Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Νεοφιλελευθερισμός: μια ιστορική αναδρομή’

09
Νοέ.
09

Χένρυ Ντέιβιντ Θορώ – Πολιτική Ανυπακοή

Politikh Anypakoh

Ανυπακοή, µια λέξη που ίσως, να ακούγεται ξεχασµένη και κάπως ροµαντική. Μια λέξη όµως, που το νωθρότερο ψέλλισµά της στα χείλη εκείνων που γνώρισαν την αδικία και την υπεροψία της σύγχρονης κοινωνίας, µπορεί να προκαλέσει σήµερα αµηχανία στα κοπάδια των «αγνών» αµνών αυτού του συστήµατος, αλλά κυρίως αποστροφή στη «στρατιά» των θεµελιωτών των «ιερών» νόµων του.

Δεν θα παρουσιάσω µια εκτενή ανάλυση του βιβλίου, απλά θα προσπαθήσω να επισηµάνω τους λόγους για τους οποίους, η «Πολιτική Ανυπακοή» (Εκδόσεις Ερατώ – 2009), του Θορώ, θεωρείται ένα από τα σηµαντικότερα δοκίµια της αµερικανικής λογοτεχνίας. Η αµεσότητα του κειµένου, µε άφησε πραγµατικά εµβρόντητο µε το βαθιά πολιτικό της λόγο και τη διαχρονική του αξία, αφού δηµοσιεύτηκε για πρώτη φορά, το 1849. Από το κείµενο αναδύεται το µεγαλείο της συνείδησης ενός ανθρώπου και η δύναµη της ελεύθερης ψυχής του καθώς εκφράζουν µε δύναµη την αντίθεσή τους απέναντι σε μια άπληστη κοινωνία που το µόνο που πρεσβεύει, είναι η εκµετάλλευση των πολλών προς όφελος µιας µικρής µειοψηφίας. Η προσωπική ευθύνη του καθενός από εµάς, για την ανοχή µας σε πολιτικές που µας καταδυναστεύουν, αποτελούν στόχο για τον αντιρρησία Θορώ. Ταυτόχρονα ζητά απ’ όλους εµάς να αντιδράσουµε, να δράσουµε, καθώς και να προσφέρουµε νέες ιδέες για µια άλλη κοινωνία. Σηµαντικό στοιχείο της συγκεκριµένης έκδοσης, αποτελεί και η ανάλυση του κειµένου από τον Λόρενς Ροσενβαλτ αλλά και η βιογραφία του συγγραφέα που ακολουθούν, προσθέτοντας µία σφαιρική εικόνα του όλου αριστουργήµατος. Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Χένρυ Ντέιβιντ Θορώ – Πολιτική Ανυπακοή’

22
Οκτ.
09

Ο Σάμουελ Μπέκετ ως πολιτικός και ως φιλόσοφος

beckett

Με αφορμή την εξαιρετική παράσταση «Ευτυχισμένες μέρες» του Σάμουελ Μπέκετ που παίζεται αυτή την περίοδο στο θέατρο, ένιωσα την ανάγκη να γράψω μία εργασία γύρω από την τέχνη του. Και αυτό όχι τόσο εξαιτίας της μοναδικότητας της θεατρικής του φυσιογνωμίας, όσο περισσότερο γιατί θεωρώ πως είναι κοινός τόπος στους θεατρόφιλους η δυσκολία ερμηνείας και νοηματοδότησης μιας γραφής άκρως απόκρυφης και αινιγματικής.

Αναπτύσσεται μία προσπάθεια έτσι εδώ, να υποστηριχτεί ο ισχυρισμός ότι η τέχνη του Μπέκετ δεν είναι διόλου ακατάληπτη και απροσπέλαστη, αλλά αντιθέτως είναι προσβάσιμη και ανοικτή και έχει αποδέκτες όλους μας. Απαιτείται όμως για το σκοπό αυτό, μία συστηματική προσέγγιση της μπεκετικής τεχνοτροπίας και ιδιοτυπίας, αλλά πρωτευόντως μία μεθοδολογική εμβάθυνση στην πολιτική και φιλοσοφική του χειρονομία. Στην κατεύθυνση αυτή θα αξιοποιήσουμε τις καταπληκτικές αναλύσεις του Γκύντερ Άντερς, τις θεωρητικές επεξεργασίες του γνωστού Άγγλου μαρξιστή κριτικού της λογοτεχνίας Τέρυ Ήγκλετον, όπως επίσης και τις χρήσιμες παρατηρήσεις των Σεραφείμ Βελέντζα και Χριστίνας Τσίγκου. Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Ο Σάμουελ Μπέκετ ως πολιτικός και ως φιλόσοφος’

19
Οκτ.
09

Ζαν Πωλ Σαρτρ: ‘Ο Υπαρξισμός είναι ένας ανθρωπισμός’

Jean-Paul_Sartre_French_Existentialist_Writer_Philospher_Playwright.htm

Είμαι καταδικασμένος να είμαι ελεύθερος.

(Je suis condamné à être libre)

από το βιβλίο το ‘Είναι και το Μηδέν’ (L‘ être et le néant)

Jean-Paul SARTRE

Ένας από τους σπουδαιότερους Γάλλους φιλοσόφους του 20ου αιώνα, με σημαντική απήχηση στη διεθνή διανόηση ήταν ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ. Δεν ήταν μόνο νομπελίστας και θεατρικός συγγραφέας αλλά και υπέρμαχος του κινήματος του Υπαρξισμού στη Γαλλία. Το 1964, του απονεμήθηκε το Νόμπελ Λογοτεχνίας για το έργο του ‘Οι Λέξεις (Les mots), το οποίο και αρνήθηκε να παραλάβει. Ο Σαρτρ γεννήθηκε στο Παρίσι το 1905 και κατά τη διάρκεια των ακαδημαϊκών του χρόνων, είχε την ευκαιρία να συναναστραφεί με προσωπικότητες που σημάδεψαν την πολιτική ζωή και διανόηση στη Γαλλία όπως ο Raymond Aron, ο Maurice Merlau-Ponty, ο Simone Weil και ο Claude Levi-Strauss.

Ο Σαρτρ δημοσίευσε τη νουβέλα του ‘Ναυτία’ το 1938 σε μορφή ημερολογίου, που εμπεριείχε διάφορους φιλοσοφικούς συλλογισμούς, τους οποίους και ανέπτυξε στα επόμενα του έργα. Το 1943, σε ένα από τα σημαντικότερα βιβλία του ‘Το Είναι και το Μηδέν’, ανέπτυξε τις σκέψεις του πάνω σε έννοιες όπως η ανθρώπινη συνείδηση, η ελευθερία του ατόμου και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Το 1946, και αφού είχε εστίασε την προσοχή του στον άνθρωπο, αποφάσισε να αναδείξει στο επόμενο του έργο, ‘Ο Υπαρξισμός είναι ένας ανθρωπισμός’, το θέμα της κοινωνικής υπευθυνότητας. Ο Σαρτρ καταπιάστηκε με την έννοια της ελευθερίας όχι μόνο ως αξία ή ως στόχο αλλά σαν αναπόσπαστο στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης που συνεπάγεται την κοινωνική υπευθυνότητα. Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Ζαν Πωλ Σαρτρ: ‘Ο Υπαρξισμός είναι ένας ανθρωπισμός’’




Mail Επικοινωνίας

aformimisa@gmail.com
Μαΐου 2017
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Ιαν.    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Επισκέψεις

  • 297,697 hits