Αρχείο για Αύγουστος 2010

30
Αυγ.
10

Ιδεολογία και ταξική κυριαρχία

Η απογραφή των δημόσιων υπαλλήλων και η κατάρρευση (;) του μύθου ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα στην οποία «πλεονάζουν οι δημόσιοι υπάλληλοι», είναι μια καλή αφορμή για κάποιες σκέψεις πάνω στην ιδεολογία.

Κατ’ αρχήν ένας ορισμός: ιδεολογία είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνεται ένα άτομο τον κόσμο που ζει. Η κυρίαρχη ιδεολογία, δηλαδή η ιδεολογία που πλειοψηφεί, είναι μια κατασκευή, δεν φυτρώνει στα μυαλά των ανθρώπων από μόνη της. Μέσω του εκπαιδευτικού συστήματος, των ΜΜΕ, μορφών μαζικής κουλτούρας όπως ο κινηματογράφος κ.λπ., η πλειοψηφία των ατόμων αποκτούν μια ορισμένη πεποίθηση για το πώς λειτουργεί ο κόσμος. Η πεποίθηση αυτή αντιστοιχεί στα συμφέροντα των κυρίαρχων τάξεων. Δηλαδή η κυρίαρχη ιδεολογία έρχεται να επιβεβαιώσει στα μυαλά των ανθρώπων ως «αυτονόητες αλήθειες» τις προϋποθέσεις της οικονομικής και πολιτικής κυριαρχίας της άρχουσας τάξης.

Όπως γράφουν οι Μαρξ και Ένγκελς:

«Οι ιδέες της κυρίαρχης τάξης είναι σε κάθε εποχή οι κυρίαρχες ιδέες. Με άλλα λόγια, η τάξη που είναι κυρίαρχη υλική δύναμη της κοινωνίας, είναι ταυτόχρονα η κυρίαρχη πνευματική της δύναμη. Η τάξη που έχει στη διάθεσή της τα μέσα της υλικής παραγωγής, διαθέτει ταυτόχρονα τα μέσα της πνευματικής παραγωγής, έτσι ώστε, μιλώντας γενικά, οι ιδέες αυτών που δεν έχουν τα μέσα της πνευματικής παραγωγής υποτάσσονται σ’ αυτά. Οι κυρίαρχες ιδέες δεν είναι τίποτε άλλο από την ιδεατή έκφραση των κυρίαρχων υλικών σχέσεων, είναι οι κυρίαρχες υλικές σχέσεις που συλλαμβάνονται σαν ιδέες, άρα είναι η έκφραση των σχέσεων που κάνουν μια τάξη κυρίαρχη, επομένως οι ιδέες της κυριαρχίας της».[1]

Για να πραγματοποιήσει η κυρίαρχη ιδεολογία το ρόλο της πρέπει να εσωτερικευθεί από το άτομο: το άτομο να είναι πεπεισμένο ότι έφτασε σ’ αυτήν την ιδεολογικοποιημένη αντίληψη της πραγματικότητας όχι κατόπιν κάποιας επιβολής (κρατικής ή κομματικής προπαγάνδας) αλλά από μόνο του. Να θεωρεί ως δεδομένο ότι ούτε το εκπαιδευτικό σύστημα ούτε τα ΜΜΕ του επέβαλαν τις ιδέες που έχει. Το κάθε ξεχωριστό άτομο πρέπει να πιστέψει ότι οι ιδέες που έχει αποτελούν προϊόντα της δικής του παρατήρησης του κόσμου και μάλιστα επιβεβαιωμένες από την εμπειρία του στη βάση «αυτονόητων αληθειών», γιατί η «πραγματικότητα μιλάει από μόνη της». Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Ιδεολογία και ταξική κυριαρχία’

26
Αυγ.
10

Ελλάδα 2010: η επίθεση του κεφαλαίου

Ο εκδότης των θέσεων Γιάννης Μηλιός είχε την καλοσύνη να επιτρέψει στο «με αφορμή» να αναδημοσιεύσει το άρθρο του Σπύρου Σακελλαρόπουλου από τις τελευταίες Θέσεις, τεύχος Ιούλιος Σεπτέμβριος 2010.


1. Εισαγωγή

Στο παρόν άρθρο ασχολούμαστε με τις διαστάσεις των πρόσφατων οικονομικών μέτρων που ελήφθησαν με αφορμή την αύξηση του ελλείμματος και του δημόσιου χρέους. Η βασική μας κατεύθυνση είναι να δείξουμε πως η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική από αυτή που παρουσιάζει η επίσημη ρητορεία. Η όλη κατάσταση εκκινεί από τη διάχυση της παγκόσμιας κρίσης στο εσωτερικό των χωρών της ΟΝΕ και των ζητημάτων που προκύπτουν από την ύπαρξη κοινού νομίσματος σε εθνικούς σχηματισμούς διαφορετικής παραγωγικότητας, τον ειδικό ρόλο του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου μέσα στη συγκυρία, αλλά και τη διατήρηση της ηγεμονικής θέσης της Γερμανίας εντός της ΕΕ. Από εκεί και πέρα το ζήτημα με το έλλειμμα και το χρέος χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για να εφαρμοστούν ταξικές πολιτικές επιθετικού χαρακτήρα. Ο λόγος που γίνεται αυτό έχει να κάνει με την αδυναμία του ελληνικού καπιταλισμού να συνεχίζει να εντάσσεται με τον ίδιο τρόπο εντός του διεθνούς καταμερισμού εργασίας. Η αποτυχία υιοθέτησης ενός τεχνολογικά και κλαδικά αναδιαρθρωμένου μοντέλου που θα συντελούσε στην άνοδο της ελληνικής ανταγωνιστικότητας απέναντι στους ισχυρούς ιμπεριαλιστικούς σχηματισμούς, έχει ως αποτέλεσμα την προσπάθεια επίλυσης του προβλήματος μέσω της μετακύλισης του σχετικού κόστους στα λαϊκά στρώματα. Διαφορετικά ειπωμένο, βιώνουμε αυτή την περίοδο την πιο επιθετική κίνηση του αστικού κράτους στο οικονομικό επίπεδο από το τέλος του εμφυλίου και ύστερα. Η προσπάθεια αυτή εδράζεται στη ραγδαία μεταφορά πλούτου από την εργασία στο κεφάλαιο σε βαθμό πρωτοφανέρωτο για τα νεώτερα χρονικά. Μέσα από αυτό το σχέδιο η ελληνική αστική τάξη εκτιμά πως θα καταφέρει να ανταποκριθεί στις πιέσεις που δέχεται από τα κεφάλαια σχηματισμών υψηλότερης παραγωγικότητας. Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Ελλάδα 2010: η επίθεση του κεφαλαίου’

23
Αυγ.
10

Sebastião Salgado

Πατώντας το πλήκτρο play μετά από λίγα δευτερόλεπτα (10΄΄-20΄΄) ξεκινάει το βίντεο. Μεταφέρεστε σε πλήρη οθόνη (full screen) κάνοντας κλικ στο εικονίδιο με τα λευκά βελάκια που βρίσκεται στο κάτω δεξιά μέρος του player. Επιστρέφεται σε κανονική απεικόνιση πατώντας το πλήκτρο escape (Esc).

Ο Σαλγάδο γεννήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 1944 σ’ ένα μικρό χωρίο, το Aimorés, της πολιτείας Minas Gerais στη Βραζιλία. Ήταν το έκτο παιδί και το μοναδικό αγόρι, μιας πολύτεκνης οικογένειας με οκτώ παιδιά. Σπούδασε οικονομικές επιστήμες στο Σάο Πάολο και στις ΗΠΑ και το 1968-1969 εργάστηκε στο Υπουργείο Οικονομικών στη Βραζιλία. Το ’69 αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Βραζιλία για πολιτικούς λόγους.

Εδώ θα πρέπει να γίνει μια σύντομη αναφορά στην πολιτική κατάσταση της Βραζιλίας μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς είναι η εποχή στην οποία γεννήθηκε και ενηλικιώθηκε ο Σαλγάδο και προφανώς επηρέασε την πολιτική του σκέψη και κατ’ επέκτασιν και τη φωτογραφική του ματιά.

Η πρώτη περίοδος της ζωής του Σαλγάδο, από τη γέννησή του μέχρι την ενηλικίωσή του συμπίπτει με τη «Δεύτερη Δημοκρατία» της Βραζιλίας (1945 – 1964), η οποία χαρακτηρίστηκε από πολιτική αστάθεια. Διάφορες κυβερνήσεις προσπαθούν να εκσυγχρονίσουν την Βραζιλιάνικη οικονομία, χωρίς όμως να έχουν τη δύναμη να θίξουν τα σοβαρά κοινωνικά προβλήματα: μεγάλα ποσοστά φτώχειας, ακτήμονες αγρότες και μεγάλες αγροτικές ιδιοκτησίες, απαιτήσεις των ιθαγενών για περισσότερα δικαιώματα, εργατικές διεκδικήσεις για βελτίωση των επιπέδων διαβίωσης, παρεμβάσεις του στρατού στην πολιτική… Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες οι προσπάθειες πολλών κυβερνήσεων να χρησιμοποιήσουν το κράτος σαν μοχλό ανάπτυξης, συνεχώς αποτυγχάνουν.

Η περίοδος αυτή κλείνει με το στρατιωτικό πραξικόπημα της 1 Απρίλη του 1964. Από τότε και έως το 1985 («anos de chumbo», τα μολυβένια χρόνια όπως ονομάζονται) στην εξουσία εναλλάσσονταν διάφοροι στρατηγοί διορισμένοι απ’ το στρατό. Οι διάφορες χούντες εγκαινιάζουν μια σκληρή νεοφιλελεύθερη πολιτική που συνοδεύεται από έναν συνεχώς αυξανόμενο περιορισμό πολιτικών ελευθεριών και αύξηση της καταστολής. Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες άρχισαν να αναπτύσσονται πυρήνες αντίστασης, κυρίως γύρω και μέσα στα πανεπιστήμια και τα σχολεία. Εμφανίζονται και αναπτύσσονται πολλές ακροαριστερές ομάδες (δίπλα και σε ανταγωνισμό με το παραδοσιακό ΚΚ), οι οποίες στρατολογούν κυρίως νεολαία. Το 1968 ξέσπασε ένα φοιτητικό κίνημα ενάντια στη χούντα. Παράλληλα, αριστερές οργανώσεις που λειτουργούσαν με τη λογική του αντάρτικου πόλεως, άρχισαν τη δράση τους απαγάγοντας ξένους διπλωμάτες. Το 1969 απήγαγαν στο Ρίο τον Αμερικανό πρέσβη στη Βραζιλία. Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Sebastião Salgado’

19
Αυγ.
10

Η κυβέρνηση των νεοφιλελεύθερων μισθοφόρων χέρι-χέρι με αιματοβαμμένους δολοφόνους

Αποτροπιασμός και αηδία.

Τα δυο αυτά συναισθήματα δεν μπορεί παρά να γεμίζουν κάθε πολίτη αυτής της χώρας που έχει στοιχειώδεις δημοκρατικές και αριστερές ευαισθησίες με αφορμή την επίσκεψη του ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου στην Ελλάδα.

Μια κυβέρνηση, όπως αυτή του ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου, που έχει παραδώσει γη και ύδωρ στα αφεντικά, δεν θα μπορούσε παρά να ακολουθεί μια εξωτερική πολιτική πλήρους συνεργασίας με τις πλέον αντιδραστικές δυνάμεις σε διεθνές επίπεδο.

Από αυτό εδώ το μπλογκ έχουμε επανειλημμένα αρθρογραφήσει σχετικά με τις ελληνοτουρκικές διαφορές αποκαλύπτοντας τα ψεύδη της εθνικιστικής προπαγάνδας των ελληνικών κυβερνήσεων (διάβαζε και το τελευταίο άρθρο μας Ελληνικές εθνικές μυθολογίες και τα αιματηρά γεγονότα με το Στόλο της Ελευθερίας). Ξεδιάντροπα και απροκάλυπτα πλέον η ίδια η ελληνική κυβέρνηση κατεδαφίζει και τα τελευταία υπολείμματα του μύθου της δήθεν «έντιμης και αμυνόμενης χώρας» σε σχέση με τη διαμάχη της με την Τουρκία.

Η επίσκεψη Μπέντζαμιν Νετανιάχου στην Αθήνα δεν θα μπορούσε να γίνει σε πιο κατάλληλη στιγμή για να αποκαλυφθεί η βαρβαρότητα και επιθετικότητα της ελληνικής άρχουσας τάξης.

– Η επίσκεψη πραγματοποιείται ενώ δεν έχει παρέλθει πολύ διάστημα από τη δολοφονία των εννέα Τούρκων ακτιβιστών του Στόλου της Ελευθερίας.

– Η επιθετικότητα και οι απειλές του δυτικού ιμπεριαλισμού ενάντια στο Ιράν βρίσκονται σε έξαρση, ενώ εντείνονται, για άλλη μια φορά, οι φήμες και οι απειλές για επίθεση κατά του Ιράν από τον ισραηλινό στρατό. Η στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας-Ισραήλ ενισχύει την ιμπεριαλιστική επιθετικότητα εναντίον του Ιράν.

– Η κυβέρνηση των ΗΠΑ αυξάνει τις πιέσεις απέναντι στην Άγκυρα για να συμμορφωθεί στις απαιτήσεις του αμερικανικού ιμπεριαλισμού και του μαντρόσκυλού τους Ισραήλ. Η ελληνική κυβέρνηση θέτει τις υπηρεσίες της στη διάθεση ΗΠΑ και Ισραήλ σε μια κρίσιμη συγκυρία για τους πολέμους σε Ιράκ και Αφγανιστάν, ώστε να πιεστεί η Τουρκία και να συμμορφωθεί «προς τας υποδείξεις».

– Τη ίδια στιγμή που η τουρκική κυβέρνηση κάνει άνοιγμα προς την Ελλάδα, με το να επιτρέψει τη λειτουργία στην Παναγία της Σουμελάς στην Τραπεζούντα, η ελληνική κυβέρνηση απαντά επιθετικά (και καθόλου ειρηνόφιλα) με την επίσκεψη του αιματοβαμμένου δολοφόνου Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Η κυβέρνηση των νεοφιλελεύθερων μισθοφόρων χέρι-χέρι με αιματοβαμμένους δολοφόνους’

18
Αυγ.
10

Προσκύνημα στη Λούρδη (Lourdes)- Μια θρησκευτική κατήχηση (ελαφρώς μεταμοντέρνα)

Κριτική στην ταινία και κριτική στις κριτικές της ταινίας

Στη Λούρδη είδαμε με τα μάτια μας

το θαύμα της καλής αγγελίας του Θεού μας

είδαμε τους ανάπηρους να περπατούν,

τους τυφλούς να βλέπουν,

τους κουφούς να ακούνε

και το Ευαγγέλιο να βιώνεται.

Αλλά εμείς γνωρίζουμε

ότι όλα όσα είδαμε έχουν ελάχιστη αξία

μπροστά στο μεγάλο αόρατο θαύμα που συμβαίνει

στην ψυχή του κάθε προσκυνητή

(Λούρδη: από την προσευχή για τη θεραπεία της ψυχής)

Αυτό που προκαλεί θαυμαστή εντύπωση, μεγαλύτερη ενδεχομένως και από τις θαυμαστές εμφανίσεις της Παρθένου Μαρίας, είναι η ευκολία με την οποία οι περισσότερες κριτικές και παρουσιάσεις της ταινίας Λούρδη, την αντιμετώπισαν με θετικό τρόπο (σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και με διθυράμβους), “βλέποντας” στην ταινία πολλά προτερήματα και παραβλέποντας προβληματικά της στοιχεία. Και επειδή οι περισσότερες από αυτές τις κριτικές προέρχονται σε γενικές γραμμές από τον προοδευτικό χώρο, τα σχόλιά τους για την ταινία, τοποθετούνται αναγκαστικά στα πλαίσια μιας προοδευτικής αντίληψης περί των θρησκευτικών ζητημάτων.

Αυτός είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο αποφάσισα να κάνω κάποιες παρατηρήσεις, πάνω στον τρόπο με τον οποίο η σκηνοθέτιδα χειρίζεται το θέμα της από ιδεολογική άποψη. Δηλαδή να προσπαθήσω να αναδείξω εκείνα τα ιδεολογικά στοιχεία που εκδηλώνονται ή υπολανθάνουν στην ταινία σε σχέση με το θρησκευτικό φαινόμενο (δεν θα έβρισκα κανένα άλλο λόγο για να ασχοληθώ με μια τέτοια ταινία).

Πριν όμως προχωρήσω, θα τολμήσω να κάνω δύο σύντομες παρατηρήσεις που αφορούν στην αισθητική πλευρά της ταινίας.

Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Προσκύνημα στη Λούρδη (Lourdes)- Μια θρησκευτική κατήχηση (ελαφρώς μεταμοντέρνα)’

17
Αυγ.
10

Διπλά αδικημένοι οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα

Αναδημοσίευση άρθρου του Λεωνίδα Βατικιώτη, δημοσιογράφου με εξειδίκευση σε θέματα παγκόσμιας οικονομίας. Γράφει στην εφημερίδα Πριν. Είναι διδάκτορας του Τμήματος Κοινωνιολογίας του Πάντειου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών.


Μύθοι και αλήθειες

για τους υπαίτιους της κρίσης

Πλήθος από ανακρίβειες και αστήριχτους ισχυρισμούς διατυπώθηκαν στην εκδήλωση του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών που πραγματοποιήθηκε την Δευτέρα 5 Ιουλίου. Θέμα της ήταν «το μνημόνιο οικονομικής πολιτικής και οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας».

Με βάση την εισηγητική ομιλία του Γιάννη Στουρνάρα, γενικού Διευθυντή του ΙΟΒΕ, η τρέχουσα οικονομική κρίση «οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αλόγιστη επέκταση και δυσλειτουργία του κράτους. Ένα και μόνο στατιστικό στοιχείο είναι αρκετό για να δείξει τι ακριβώς συνέβη», τόνισε. «Από το 1999 μέχρι το 2008 ο μέσος μισθός στο δημόσιο αυξήθηκε 107,3% στην Ελλάδα έναντι 35,3% στην ευρωζώνη». Ακούγοντας κανείς τα παραπάνω, που συμπληρώνονται και υποστηρίζονται από μια λαϊκίστικου χαρακτήρα φιλολογία για την ύπαρξη ενός υπερτροφικού κράτους στην Ελλάδα, πιστεύει ότι ο δημόσιος τομέας στη χώρα μας έχει πραγματικά προσλάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις εις βάρος του ιδιωτικού. Η αλήθεια ωστόσο είναι εντελώς διαφορετική και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι οι «αντι-κρατιστές» νεοφιλελεύθεροι στην Ελλάδα ουδέποτε μπαίνουν στον κόπο να τεκμηριώσουν με συνολικά μεγέθη τους ισχυρισμούς τους κι όχι με επιμέρους κι αποσπασματικά στοιχεία τα οποία προσφέρονται για εύκολες εντυπώσεις όχι όμως για τεκμηρίωση.

Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Διπλά αδικημένοι οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα’

15
Αυγ.
10

Προσκύνημα στη Λούρδη

Επιτέλους είδα μια νέα –εννοώ φετινή- ταινία!

Μπορεί να έβαλε το χέρι της και η Μεγαλόχαρη…

Δεκαπενταύγουστος, προσκυνήματα στην Τήνο στα ΜΜΕ, και είπα να δω το Προσκύνημα στη Λούρδη της Αυστριακής Τζέσικα Χάουσνερ.

Πριν ωστόσο σας μιλήσω για τη ταινία καθαυτή, λίγη γκρίνια πρώτα…

Ομολογώ ότι αυτή η χρονιά ήταν για μένα αντι-κινηματογραφική. Είδα ελάχιστες νέες ταινίες. Και ο λόγος διπλός: είχα άλλες ασχολίες και προτεραιότητες. Επιπλέον, η αίσθηση που είχα στη διάρκεια της σεζόν ότι λίγες ταινίες φέτος άξιζαν να τις δει κανείς. Σωστό ή λάθος, αυτή ήταν η καθαρά υποκειμενική μου οπτική.

Αλλά υπήρξε και ένας άλλος (τρίτος) λόγος.

Στην αρχή της κινηματογραφικής σεζόν οι κριτικοί κινηματογράφου με έπεισαν να δω δυο χοντρές πατάτες αφού πρώτα με «έψησαν» ότι επρόκειτο για αριστουργήματα. Συνεχίστε την ανάγνωση ‘Προσκύνημα στη Λούρδη’




Mail Επικοινωνίας

aformimisa@gmail.com
Αύγουστος 2010
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Ιολ.   Σεπτ. »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Επισκέψεις

  • 296,780 hits